Voor meer informatie over de academische opleidingsschool: www.academischeopleidingsschooltwente.nl 

Wat is een academische opleidingsschool?

Een academische opleidingsschool is een school waar opleiden, innoveren en onderzoeken op de werkplek centraal staan. Zowel zittende als aanstaande leraren onderzoeken, innoveren en worden op verschillende manieren opgeleid. Dit vindt plaats ten behoeve van de leerresultaten van leerlingen en de professionele ontwikkeling van de mensen binnen de school. De pijlers opleiden, onderzoeken en innoveren vormen gezamenlijk de academische opleidingsschool. Scholen moeten innoveren om zich aan te kunnen passen aan de ontwikkelingen in de maatschappij. Natuurlijk speelt de samenwerking met het opleidingsinstituut Hogeschool Edith Stein (HES) uit Hengelo, hierin een belangrijke rol

De pijler opleiden richt zich op het opleiden op de werkplek van aanstaande leraren en de professionele ontwikkeling van zittende leraren. Op een academische opleidingsschool worden stagiaires van zowel HES, ROC als CALO op de werkplek opgeleid. Dit biedt hen de mogelijkheid hun kennis op de werkvloer op te doen, uit te breiden en toe te passen. Hierdoor wordt de kloof tussen theorie op de opleidingsinstituten en praktijk op de basisscholen verkleind.

De tweede pijler is innovatie. Elke academische opleidingsschool bepaalt zelf één of meerdere thema’s waarop zij willen innoveren. Deze innovaties zijn specifiek voor de context van die school. Een school kan hierbij kiezen om de gehele didactische aanpak te veranderen, maar ook om bijvoorbeeld één vak op een andere manier invulling te gaan geven.

De derde pijler is onderzoek. Hieraan kan binnen een school op verschillende manieren vorm worden gegeven. Allereerst doen verschillende HES-studenten een (ontwerp)onderzoek. Er zijn hierin twee vormen. Ten eerste is er het LIO-onderzoek (Leraar In Opleiding) en ten tweede is er het SOT (het schoolontwikkelingsthema). Deze worden uitgevoerd door 2^e en/of 3^e jaars HES-studenten. Eventueel kunnen ook andere stagiaires betrokken worden bij dit onderzoek of kunnen zij andere kleinschalige onderzoeken doen.

Daarnaast doen ook de zittende leraren een onderzoek. Door deze praktijkgerichte onderzoeken kan de leeromgeving verbeterd worden. Bovendien wordt de onderzoekende houding van leraren gestimuleerd, waardoor zij meer zullen reflecteren op hun eigen handelen en beter in kunnen spelen op individuele behoeften van kinderen.

Op deze manier lijken de drie pijlers van de academische opleidingsschool los van elkaar te staan. Om een school academisch te kunnen noemen moeten deze pijlers echter met elkaar verbonden zijn. Leraren onderzoeken bijvoorbeeld hoe aan specifieke leerbehoeften van leerlingen kan worden voldaan en hoe ze hier door middel van innovatie aan tegemoet kunnen komen. Het onderzoek is op deze manier direct gekoppeld aan de invulling van de innovatie. Daarnaast kan het opleiden van studenten binnen de school een stimulans zijn voor de innovatie. Nieuwe, jonge studenten hebben vaak frisse ideeën, waarmee zij de school verder kunnen helpen. Andersom biedt de academische opleidingsschool de studenten de gelegenheid hun onderzoeksvaardigheden te ontwikkelen en kennis te maken met een innovatieve vorm van onderwijs.

Waarom De Stapvoorde als academische opleidingsschool­?

Een academische opleidingsschool biedt een kader waarin De Stapvoorde zich continu kan ontwikkelen. Dit kader wordt gevormd door invulling te geven aan de onderzoeks-, opleidings- en innovatiepijler. De volgende typische kenmerken van de academische school vormen dit kader:

• Verbetering van de leerresultaten van leerlingen
  De allergrootste en belangrijkste opbrengst van de academische opleidingsschool is vanzelfsprekend de positieve uitwerking op de leerresultaten van leerlingen. Doordat de hele school in het teken van schoolontwikkeling staat, wordt steeds nagedacht hoe het team zich moet ontwikkelen om een optimale bijdrage te kunnen leveren aan de leeropbrengsten van leerlingen. Door een onderzoekende houding kunnen leraren vaststellen en evalueren welke aanpak bij elke leerling de beste resultaten oplevert. De leerresultaten van leerlingen zullen altijd centraal moeten blijven staan.|
• Opleiden van studenten in de school
  Een grote groep studenten wordt in de school opgeleid, waardoor zij tijdens de opleiding een beter beeld krijgen van het leraar zijn. Tevens brengen zij nieuwe ideeën vanuit de lerarenopleiding de school binnen, waardoor zittende leraren geïnspireerd kunnen raken. Studenten worden voor een groot deel begeleid en opgeleid door leraren binnen De Stapvoorde. Dit levert een bijdrage aan de professionele ontwikkeling van zowel leraren als studenten.
• Continue aandacht voor schoolontwikkeling
  Doordat het opleiden, innoveren en onderzoeken binnen de academische opleidingsschool centraal staan, is er sprake van een voortdurende schoolontwikkeling. Op deze manier kan De Stapvoorde blijven inspelen op ontwikkelingen binnen de maatschappij en kunnen leerresultaten worden geoptimaliseerd.
• Onderzoekende en reflectieve houding bij leraren en studenten
  Binnen De Stapvoorde wordt onderzoek uitgevoerd door HES-studenten en door leraren. Zij voeren een onderzoek uit om de lespraktijk te verbeteren. Tevens ontwikkelen zij hierdoor een onderzoekende en reflectieve houding waarin zij hun eigen handelen centraal stellen. Op deze manier blijven (aanstaande) leraren zich professioneel ontwikkelen, waardoor zij in staat zijn om zich aan te passen aan de veranderingen in hun dagelijkse onderwijspraktijk en in te spelen op individuele behoeften van leerlingen.
• Kennisknooppunt
  Door het onderzoek naar onderwijsinnovaties binnen onze academische opleidingsschool kunnen succesvolle ervaringen worden opgedaan, waar andere scholen hun voordeel mee kunnen doen. Vanuit de wetenschappelijke tak (o.a. studenten van de Universiteit Twente) wordt ook onderzoek gedaan naar de potentie van onderwijsinnovatie. Door de verbinding met de andere academische opleidingsscholen, de HES en de wetenschap vormt De Stapvoorde met alle bijkomende contacten een kennisknooppunt voor andere scholen in de regio.

Wat betekent dit voor de praktijk op De Stapvoorde?

Op De Stapvoorde is een initiator Academische Opleidingsschool aanwezig. Hij is de spil op de werkvloer en werkt onder de verantwoordelijkheid van de directie. De taken van de initiator zijn o.a. het aansturen van de ontwikkelgroepen en het coördineren en bewaken van de contacten met externen. Naast het tweewekelijkse overleg met de directie heeft de initiator ook periodiek een overleg met de initiatoren van de overige Almelose academische opleidingsscholen obs Roets , sbao Oosteres en obs De Weier. Dit gebeurt o.l.v. de bovenschools coördinator van OPOA.
De Stapvoorde heeft in het schooljaar 2011/2012 zes ontwikkelgroepen ingesteld. Alle leerkrachten en enkele HES-studenten zijn in een ontwikkelgroep ondergebracht. Elke ontwikkelgroep onderzoekt een onderwijskundig ontwikkelpunt voor De Stapvoorde.

Naam ontwikkelgroep	Taken en/of doelen
Communicatie	Zorgen voor een optimale communicatie tussen het team van De Stapvoorde en de ouders en/of verzorgers. De verantwoordelijkheid voor de opvoeding staat hierin centraal
Coöperatief leren	Alle kinderen op De Stapvoorde moeten leren om samen te kunnen werken, zodat ze van en met elkaar kunnen leren.Hoe kunnen we dit coöperatief leren in een doorgaande lijn invoeren?
Media	Wij willen onze leerlingen kennis laten maken en leren omgaan met ICT- en media ontwikkelingen. Op deze manier worden zij mediawijs en kunnen zij zelfstandig, goed voorbereid en met vertrouwen als zelfstandige individuen deel nemen aan onze informatiemaatschappij.
Technisch Lezen en Begrijpend lezen	Technisch lezen is een voorwaardelijke activiteit voor het begrijpen van geschreven teksten. Hoe kan het leesonderwijs geoptimaliseerd worden, zodat iedere leerling aan het eind van groep 8 functioneel geletterd (ofwel ‘AVI-uit’) is?Tevens wordt er onderzocht of er voldoende basiskennis aanwezig is bij de start van het begrijpend lezen en of er een mogelijkheid bestaat om een doorgaande lijn begrijpend luisteren voor kleuters en groepen 3 en 4 op te zetten
Rekenen	Ons huidige rekenonderwijs wordt kritisch onder de loep genomen. De onderdelen die vooral de aandacht krijgen zijn: het werken in drie niveaugroepen en het aanbod voor excellente rekenaars.
Omgaan met gedragsproblemen	De Stapvoorde staat open voor elk kind. De grens van onze zorgcapaciteit is echter bepalend of wij het kind een optimale ontwikkeling kunnen bieden. Deze groep onderzoekt wat de grenzen zijn van onze zorg en hoe er preventief gehandeld kan worden om probleemgedrag te voorkomen.

In het schooljaar 2011/2012 worden de ontwerpen van de ontwikkelgroepen (de resultaten, de aanbevelingen en de doelen) door de ontwikkelgroepen zelf geïmplementeerd.

In onderstaand schema wordt per ontwikkelgroep aangegeven wat de directe link is met de dagelijkse praktijk in de groepen.

Naam ontwikkelgroep	Wat heeft uw kind eraan?
Communicatie	Een optimale communicatie tussen leerkracht en ouders/verzorgers komt het welbevinden en de leerresultaten van het kind ten goede.Een goed voorbeeld van de leerkracht doet goed volgen.
Coöperatief leren	Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat coöperatief leren opbrengstverhogend werkt! Samenwerken betekent dat je kennis en ervaringen met elkaar deelt en dat je hier allen weer iets van leert .
Media	Leerlingen worden mediawijs en kunnen zelfstandig en met vertrouwen deelnemen aan onze informatiemaatschappij.
Technisch en Begrijpend Lezen	Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat het maken van ‘leeskilometers’ en het uitbreiden van de eigen woordenschat een gunstig effect heeft op het begrijpend leesniveau.Met ons technisch leesbeleid hopen we zowel het technisch als het begrijpend leesniveau omhoog te halen. Tevens willen we hiermee het leesplezier bevorderen.
Rekenen	Met het werken in drie niveaugroepen wordt rekening gehouden met de (reken)kwaliteiten van de leerling, dit levert voor een ieder effectieve leertijd op. Excellente rekenaars blijven bij een uitdagend aanbod ook betrokken bij de rekenles.
Omgaan met gedragsproblemen	Als de leerkracht meer inzicht in het kind heeft, het beter begrijpt, kan hij/zij bepaald gedrag misschien voorkomen. De leerling zal zich hopelijk beter begrepen voelen en meer geaccepteerd worden door de leerkracht en klasgenoten.